راهکارهای دستیابی به سلامت معنوی در ارتباط والدین و فرزندان

نوع مقاله : علمی- تخصصی

نویسندگان

دانش آموخته سطح3، گرایش تفسیر و علوم قرآنی، مدرسه علمیه تخصصی حضرت نرجس (س) زاهدان

چکیده

سلامت معنوی به‌عنوان یکی از ارکان اساسی زندگی انسان، تأثیر عمیقی بر کیفیت روابط خانوادگی دارد. ارتباط والدین و فرزندان به‌عنوان بنیادی‌ترین و نزدیک‌ترین نوع ارتباط، نقش کلیدی در شکل‌گیری سلامت معنوی ایفا می‌کند. تقویت ارتباط خانوادگی، زمینه را برای رسیدن افراد به آرامش درونی، احساس هدف در زندگی و رشد معنوی فراهم می‌آورد. این پژوهش به روش کتابخانه‌ای و پردازش اطلاعات به‌صورت توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع نقلی و وحیانی با هدف بررسی راهکارهای اختصاصی و مشترک والدین و فرزندان جهت دستیابی به سلامت معنوی گردآوری شده است. از جمله بارزترین یافته‌ها در زمینه راهکارهای دستیابی به سلامت معنوی در بُعد اختصاصی والدین با فرزندان عبارتند از: اذان گفتن در گوش فرزند، انتخاب نام نیکو، تقویت ایمان و ... و در بُعد اختصاصی فرزندان با والدین می‌توان به نیکی کردن، اجازه ورود، عدم خطاب به اسم و پیشی نگرفتن از والدین اشاره نمود. مهم‌ترین راهکارهای مشترک والدین و فرزندان در دستیابی به سلامت معنوی، دعا کردن در حق یکدیگر، اظهار کردن محبت، رعایت احترام متقابل و مشورت با یکدیگر است.

کلیدواژه‌ها


  1.  

    *قران کریم

    *نهج البلاغه

    1. ابن أشعث، محمد بن محمد، الجعفریات (الأشعثیات)، تهران: مکتبه النینوی الحدیثه، بی‌تا.
    2. ابن بابویه، محمد بن علی، عیون أخبار الرضا7، مهدی لاجوردی، ج1، تهران: نشر جهان، 1378ق.
    3. ابن بابویه، محمد بن علی، گلچین صدوق (گزیده من لا یحضره الفقیه)، محمد حسین صفا خواه، ج2، تهران: فیض کاشانی، 1376ش.
    4. ابن بابویه، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، علی اکبر غفاری، ج2و3، قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ دوم، 1413ق.
    5. ابن حیون، نعمان بن محمد مغربی، دعائم الاسلام، آصف فیضی، ج2، قم: مؤسسه آل البیت:، چاپ دوم، 1385ق.
    6. ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، تحف العقول، علی اکبر غفاری، قم: جامعه مدرسین، چاپ دوم، 1414ق.
    7. احمدی فراز، مهدی، صحیفه مهدیه با نگاهی روان شناختی محبوب، ناشر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود 7، 1396ش.
    8. امام هشتم7 على بن موسى، صحیفة الإمام الرضا7، مترجم: علاءالدین‏حجازى، محقق: حسینعلى محفوظ، ‏مشهد: کنگره جهانى امام رضا7‏، 1406ق.
    9. اعرافی، علیرضا؛ موسوی سیدعباس، بررسی فقهی دعای والدین برای فرزندان قبل از تولد (به مثابه یک روش تربیتی)، مجله مطالعات فقه تربیتی، سال هفتم شماره 1، 1399ش.
    10. امین، نصرت‌السادات، تفسیر مخزن العرفان در تفسیر قرآن کریم، ج9، اصفهان: چاپ نشاط اصفهان، بی‌تا.
    11. امینی گلستانی، محمد، والدین دو فرشته جهان آفرینش، قم: سپهر آذین، 1386ش.
    12. بحرانی، سید هاشم بن سلیمان، حلیه‌الأبرار فی أحوال محمد و آله الأطهار:، ج4، قم: مؤسسه المعارف الاسلامیه، 1411ق.
    13. بروجردی، آقا حسین، جامع أحادیث الشیعه، جمعی از محققان، ج26، تهران: انتشارات فرهنگ سبز، 1386ش.
    14. تنها، محمود و یدالله پور، محمدهادی، مبانی سلامت معنوی در اندیشه آیت الله جوادی آملی با تاکید بر تفسیر آیات مرتبط، نشریه علمی مطالعات تفسیری، شماره 47، پاییز 1400ش.
    15. شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج21، قم: مؤسسه آل البیت :، 1409ق.
    16. طباطبایى، سیدمحمدحسین، المیزان فى تفسیر القرآن، ج18و15، چاپ دوم، بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، 1417ق ‏.
    17. طبرسی، حسن بن فضل، مکارم الاخلاق، قم: الشریف الرضی، چاپ چهارم، 1412ق.
    18. ــــــــــــــــــــــ ، جوامع الجامع، ج6، تحقیق: جواد سیدکاظم حکیم، کربلاء: العتبه العباسیه المقدسه، 1439ق.
    19. طبرسی، علی بن حسن، مشکاه‌الانوار، نجف: مکتبه الفقیه، 1385ق.
    20. طوسی، محمد بن الحسن، تهذیب الأحکام (تحقیق خرسان)، حسن الموسوی خرسان، ج7، تهران: دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، 1407ق.
    21. عباسی، محمود، ابوالقاسمی، محمدجواد، شمسی‌گوشکی،احسان، درآمدی بر سلامت معنوی، تهران، گروه سلامت معنوی فرهنگستان علوم پزشکی، 1392ش.
    22. عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، تهران: المکتبه العلمیه، 1380ق.
    23. العروسی الحویزی، عبد علی بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، سید هاشم رسولی محلاتی، ج5، قم: انتشارات اسماعیلیان، چاپ چهارم، 1415ق.
    24. ﻓﺮوزش، سجاد، حقوق متقابل پدر و فرزندان، نشریه مبلغان، چاپ سیزدهم، شماره 153، 1443ق.
    25. فیض کاشانی، محمد محسن بن شاه مرتضی، الوافی، ج2و3و23، اصفهان: کتابخانه امام امیر المؤمنین:، 1406ق.
    26. قرائتی، محسن، تفسیر نور، ج1و5و6، چاپ یازدهم، تهران: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، 1383ش.
    27. قمی، عباس، سفینه البحار، ج4، قم: اسوه، 1414ق.
    28. کاشانی، فتح الله، تفسیر منهج الصادقین، ج9، تهران: کتاب‌فروشی و چاپخانه محمدحسن علمی، 1336ش.
    29. کاشانی نسب زهرا، فرزاد، ولی الله، نوابی نژاد، شکوه، زارع بهرام آبادی، مهدی، مقایسه اثر بخشی الگوی مشورت رفتاری مشترک با آموزش والدین بر اساس رویکرد آدلری بر کاهش نشانکان درونی سازی و برون سازی کودکان 8 تا 10 ساله شهر تهران، 1394ش.
    30. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، ج2 و 6، تهران: دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، 1407ق.
    31. گلی، مهرناز، نقش والدین در پرورش عزت نفس فرزندان و سلامت معنوی آنان از دیدگاه اسلام، فصلنامه تاریخ پزشکی، سال هفتم، شماره بیست‌وپنجم، زمستان 1394ش.
    32. متقی، علی بن حسام الدین، کنزالعمال فی سنن الاقوال و الافعال، ج7، بیروت: موسسه الرساله، 1409ق.
    33. مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، بحارالانوار، جمعی از محققان، ج1 و43 و71 ، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.
    34. مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی، روضه المتقین فی شرح من لایحضره الفقیه، حسین موسوی کرمانی و علی پناه اشتهاردی، ج8، قم: مؤسسه فرهنگی اسلامی کوشانبور، چاپ دوم، 1406ق.
    35. محمدی ری شهری، محمد، حکمت نامه‌ی کودک، عباس پسندیده، قم: سازمان چاپ و نشر دار الحدیث، نهم، 1393ش.
    36. ـــــــــــــــــــــــ ، میزان الحکمه، قم: دارالحدیث، 1385ش.
    37. مشکینی اردبیلی، علی، تفسیر روان، ج8، قم: موسسه علمی فرهنگی دارالاحدیث، 1392ش.
    38. مروجی طبسی، محمدجواد، حقوق فرزندان در مکتب اهل بیت:، قم: مؤسسه بوستان کتاب، هجدهم، 1391ش.
    39. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج1و12و15و24، تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1374ش.
    40. موسوی، سیدمحمدحسین؛ زارعی محمد؛ رضوی دوست غلامرضا؛ کوهستانی طیبه، مهارت‌های ایجاد ارتباط در بُعد فردی و موانع آن با تکیه بر سیره جعفری7، زاهدان: دانشگاه سیستان و بلوچستان، 1397ش.
    41. نوری، حسین بن محمد تقی، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج15، قم: مؤسسه آل البیت:، 1408ق.