نجم/ دوفصلنامه علمی تخصصی پژوهش های خانواده قرآنی

نجم/ دوفصلنامه علمی تخصصی پژوهش های خانواده قرآنی

تبیین نقش زنان مسلمان انقلابی در تاب‌آوری ملی جنگ رمضان

نوع مقاله : ویژه‌نامه جنگ رمضان و مقاومت

نویسنده
استادیار گروه آموزشی معارف و تربیت اسلامی دانشگاه فرهنگیان، ایران، تهران.
چکیده
زن به واسطه ویژگی‌های خَلقی و خُلقی الهی، نقشی بی‌بدیل در تعالی جامعه و خانواده دارد. پژوهش پیش‌رو با روش توصیفی-تحلیلی، به تبیین نقش زنان مسلمان انقلابی ایران در ارتقای «تاب‌آوری اجتماعی» به‌ویژه در دوران جنگ تحمیلی پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد بانوان، تحت تأثیر آموزه‌های اسلامی چون آزاداندیشی، امیدبخشی، عدالت‌خواهی، ولایت‌مداری، دشمن‌شناسی، استکبارستیزی و روحیه جهادی، نقشی مؤثر در تقویت روحیه سلحشوری ملی ایفا کرده‌اند.
زنان انقلابی با برخورداری از جایگاهی ممتاز در اندیشه و منش، به عنوان عاملی اساسی در برابر تهدیدهای سخت و نرم دشمنان عمل می‌کنند. این پژوهش تأکید دارد که قدرتِ «تاب‌آوری اجتماعی» زن مسلمان، تنها محدود به عرصه‌های فردی نیست، بلکه بسترساز تحقق اهداف متعالی نظام اسلامی و دستیابی به تمدن نوین است. در حقیقت، آنان با نهادینه‌سازی روحیه مقاومت، نقش کلیدی در مسیر زمینه‌سازی برای استقرار حکومت عدل جهانی ایفا می‌کنند و این توانمندی شتاب‌بخش، جامعه را در مواجهه با چالش‌های پیچیده، قدرتمندتر و منسجم‌تر از گذشته حفظ می‌نماید؛ چرا که هویت انقلابی و ظرفیت‌های نهادینه‌شده در وجود این زنان، به عنوان سرمایه‌ای عظیم، تداوم مسیر تمدن‌سازی را برای آیندگان تضمین می‌کند.
کلیدواژه‌ها

تبیین نقش زنان مسلمان انقلابی در تاب‌آوری ملی جنگ رمضان

چکیده مبسوط

در جامعه ایران به موجب تحقق نظام اسلامی و رشد تفکر توحیدی، قدرت و توان فزاینده‌ای در سطوح مختلف نظامی، سیاسی، فکری، ایدئولوژیکی و غیره ایجاد شده که سبب تحقق نقش اول بازیگردانی کشورمان در منطقه غرب آسیا گردیده است. این مطلب در دفاع مقدس سوم به خوبی خود را نشان داد و قدرت ایران را در مقابل دو کشور برتر هسته‌ای و نظامی دنیا به رخ کشید. از سویی دیگر زن به سبب ویژگی‌های خاص خَلقی و خُلقی که خداوند در نهاد وی قرار داده است، اثرگذاری خاصی در ساحت خانواده و اجتماع داشته و توانمندی شتاب بخشیدن به فرایند رشد اجتماع را دارا است. به فرموده رهبر شهید انقلاب، زنان نیمی از جمعیت جامعه را تشکیل می‌دهند اما به دلیل جایگاه ویژه زن و نقش مؤثر وی در خانواده، تأثیری بیش از پنجاه درصد دارند به نحوی که نقش زن در جامعه بالاتر از نقش مرد است و اسلام احترام و توجه بالاتری برای زن قائل است.( بیانات رهبر شهید، 30/1/1393) افزون بر این، خلقت و سرشت زن به گونه‌ای است که حساس‌ترین، ظریف‌ترین، ماندگارترین و مؤثرین نقش‌ها را در حرکت تاریخ انسان و در سیر بشریت به سمت کمال می‌تواند داشته باشد تا جایی که صلاح و فساد یک جامعه، از صلاح و فساد زنان در آن جامعه سرچشمه می‌گیرد. به این ترتیب یکی از عوامل مهم و قابل توجه در پشت صحنه دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران، قدرت زن مسلمان انقلابی است.

هدف از تحقیق پیش‌رو، تبیین نقش زنان مسلمان انقلابی ایران در افزایش تاب‌آوری اجتماعی به ویژه در جریان جنگ تحمیلی سوم و دفاع مقدس نظام اسلامی در مقابل تجاوز و زیاده‌خواهی نظام سلطه است. فرضیه پژوهش حاکی از آن است که زن مسلمان انقلابی با شاخصه‌های خود، نقش مؤثری در تحقق اهداف مقدس نظام اسلامی و دستیابی به پیروزی‌های چشمگیر در جنگ سومِ تحمیل شده بر کشور را داراست. بر این اساس ضرورت پرداختن به نقش زنان مسلمان انقلابی ایران در مقاومت ملی و افزایش تاب‌آوری اجتماعی مشخص می‌شود. چارچوب پژوهش بر این مبناست که ویژگی‌ها و شاخصه‌های زن مسلمان انقلابی بر اساس دیدگاه‌های رهبر شهید استخراج و تأثیر آن در حوادث اجتماعی بویژه جنگ اخیر و نقش آن در افزایش تاب‌آوری تبیین می‌گردد.

نوع تحقیق پیش‌رو، بنیادی و روش تحقیق آن، توصیفی- تحلیلی بوده و گردآوری اطلاعات به روش کتابخانه‌ای و نظری انجام پذیرفته است. بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر نظام اسلامی تحت ولایت امامین انقلاب با ترویج افکار توحیدی و اندیشه‌های اسلامی، تربیت و رشد و پرورش اجتماع را از طریق ساخت افکار و روحیات و عواطف توده‌های عظیم مردم و گروه‌های اجتماعی تحقق بخشیده است. از جمله شاخصه‌های این رشد اجتماعی، عنصر زن مسلمان انقلابی در میدان است. زنان مسلمان انقلابی، تحت تأثیر نظام مقدس اسلامی و به سبب دارا بودن خصیصه آزاداندیشی، امیدبخشی، عدالتخواهی، ولایت‌مداری، دشمن‌شناسی و اسکتبارستیزی و داشتن روحیه جهاد و مقاومت، نقش چشمگیری در افزایش تاب‌آوری اجتماعی و ایجاد و رشد شاخصه‌ی سلحشوری ملی ایفا می‌نمایند. زن مسلمان انقلابی دارای روحیه ایمان، اسلام، آزادی‌خواهی، استقلال‌طلبی و استکبارستیزی در راه دفاع از حق و حقیقت و آرمان‌های انقلاب اسلامی است. این روحیه برآمده از بصیرت، استقامت و ایستادگی زن مسلمان انقلابی در راه دین و معرفتِ درست نسبت به زندگی و حیات، ذیل تعلیمات نظام اسلامی است. اثرات این روحیه به نحوی است که سبب استقامت جامعه ایران در برابر سلطه‌گران و سلطه‌جویان عالم تا رسیدن به پیروزی نهایی و زمینه‌سازی طلوع آفتاب عالم تاب عدالت در پهنه گیتی خواهد بود.

نتیجه این که بانوی انقلابی دارای ویژگی‌ها و شاخصه‌هایی در سطح اندیشه و منش بوده به نحوی که جایگاه مؤثری در افزایش روحیه مقاومت و ارتقاء تاب‌آوری اجتماعی در مقابل تجاوز سخت و نرم دشمنان داشته و در راستای تحقق اهداف مقدس نظام اسلامی و دستیابی به تمدن نوین اسلامی و زمینه‌سازی حکومت عدل جهانی نقش چشمگیری ایفا می‌نماید. همچنین با توجه به شرایط حاکم بر جهان که در آن زنان، خصوصا زن مسلمان مورد هجمه‌های مختلف قرار گرفته است، بازتاب نقش زن مسلمان انقلابی در ایجاد و افزایش روحیه مقاومت و تاب‌آوری می‌تواند تاریخ جدیدی را پیش روی جهان بگشاید به گونه‌ای که زنان انقلابی در دید جهانیان در اوج افتخار، شرافت، عظمت و آزادی قرار گیرند.

 

تبیین نقش زنان مسلمان انقلابی در تاب‌آوری ملی جنگ رمضان

مقدمه

در جامعه ایران، به سبب استقرار نظام اسلامی و گسترش تفکر توحیدی، قدرت و توان فزاینده‌ای در سطوح مختلف نظامی، سیاسی، فکری، ایدئولوژیک و سایر عرصه‌ها شکل گرفته است که این امر، جایگاه کشورمان را به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی منطقه غرب آسیا تثبیت کرده است. این واقعیت در دفاع مقدس سوم به‌خوبی نمایان شد و توانمندی جمهوری اسلامی ایران را در مواجهه با دو قدرت برتر هسته‌ای و نظامی جهان آشکار ساخت.

یکی از عوامل مهم و قابل توجه در پشتوانه دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران، نقش و جایگاه زن مسلمان انقلابی است. به فرموده رهبر شهید انقلاب، زنان نیمی از جمعیت جامعه را تشکیل می‌دهند، اما به دلیل جایگاه ویژه زن و نقش مؤثر وی در خانواده، تأثیری فراتر از نیمی از جمعیت جامعه دارند (بیانات رهبر شهید، ۳۰/۰۱/۱۳۹۳، https://khl.ink/f/26160).

بر اساس اندیشه امام شهید، نقش زن در جامعه فراتر از نقش مرد دانسته شده و اسلام، احترام و جایگاه ویژه‌ای برای زن قائل است. افزون بر این، خلقت و سرشت زن به‌گونه‌ای است که می‌تواند حساس‌ترین، ظریف‌ترین، ماندگارترین و مؤثرترین نقش‌ها را در حرکت تاریخ انسان و در سیر بشریت به سوی کمال ایفا کند؛ تا آنجا که صلاح و فساد یک جامعه از صلاح و فساد زنان آن جامعه سرچشمه می‌گیرد.

همچنین با توجه به شرایط حاکم بر جهان، که در آن زنان، به‌ویژه زنان مسلمان، در معرض هجمه‌های گوناگون قرار دارند، بازتاب نقش زن مسلمان انقلابی در ایجاد و افزایش روحیه مقاومت و تاب‌آوری می‌تواند فصل جدیدی از تاریخ را پیش روی جهانیان بگشاید؛ به‌گونه‌ای که زنان انقلابی در نگاه جهانیان در اوج افتخار، شرافت، عظمت و آزادی قرار گیرند.

زن مسلمان انقلابی با برخورداری از شاخصه‌های ویژه خود، نقش مؤثری در تحقق اهداف متعالی نظام اسلامی، افزایش تاب‌آوری اجتماعی و دستیابی به پیروزی‌های چشمگیر در جنگ سوم تحمیلی در برابر نظام سلطه ایفا می‌کند. بر این اساس، ضرورت پرداختن به نقش زنان مسلمان انقلابی ایران در مقاومت ملی و افزایش تاب‌آوری اجتماعی در دفاع مقدس سوم بیش از پیش آشکار می‌شود.

ابعاد نقش زنان مسلمان انقلابی در افزایش تاب‌آوری اجتماعی

در ایران، به برکت انقلاب اسلامی و ترویج اندیشه‌های ناب اسلامی، بانوان از ویژگی‌ها و شاخصه‌های برجسته‌ای برخوردارند. این ویژگی‌ها نقش آنان را در حوادث و تحولات اجتماعی، به‌ویژه در جنگ اخیر که در ماه مبارک رمضان و با شهادت رهبر محبوب و جمعی از فرماندهان و دانش‌آموزان معصوم آغاز شد، ممتاز و اثرگذار ساخته است. در ادامه، این ویژگی‌ها و تأثیرات آن‌ها در افزایش تاب‌آوری ملی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

الف. آزاداندیشی

آزادی، انسان را از قید و بندهایی که مانع رشد، تکامل و فعالیت‌های او در مسیر کمال می‌شود، رها می‌سازد (مطهری، ۱۳۸۶، ص ۲۵۰). ریشه اصلی انحطاط و سقوط جوامع بشری را می‌توان در سلب آزادی ذاتی انسان و تسلیم شدن در برابر اراده و سلطه قدرت‌های سلطه‌گر دانست. رسالت اساسی انسان، مقابله فعالانه با زنجیرهای اسارت و نیز رویارویی با دعوت‌کنندگان به این بردگی است. هدف غایی این مبارزه، رهایی فرد و جامعه به منظور تحقق توحید عملی و قرار گرفتن همه هستی در ساحت تسلیم و بندگی محض خداوند متعال است (امام خمینی، ۱۳۸۹، ج ۲، ص ۳۸۸).

در اندیشه امام شهید انقلاب، گسترش آزاداندیشی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. جامعه باید بتواند در فضایی آزاد به تفکر بپردازد؛ زیرا اگر آزادی اندیشه وجود نداشته باشد، امکان رشد علمی و پیشرفت در عرصه‌های مختلف اجتماعی نیز فراهم نخواهد شد (بیانات رهبر شهید، ۱۷/۱۱/۱۳۹۶).

امروزه زنان مسلمان انقلابی کشور، به برکت پیشرفت‌های فکری حاصل از جمهوری اسلامی، بیش از پیش به آزادی مورد نظر اسلام نزدیک شده‌اند. آشنایی آنان با تعالیم، معارف و اندیشه‌های دینی در طول دوران انقلاب اسلامی، زمینه‌ساز پیشرفت، جهش و تعالی کشور بوده است. انقلاب اسلامی نگاهی نو و تحول‌آفرین به مسئله زن و نقش‌آفرینی زن مسلمان ایرانی داشته و بانوان مسلمان در سایه آزاداندیشی و تحول‌خواهی، الگوی سوم زن را تحقق بخشیده‌اند. آنان با گشودن فصلی نوین در برابر زنان جهان، ثابت کرده‌اند که می‌توان زن بود، عفیف و شریف زیست و در عین حال، حضوری فعال و محوری در عرصه‌های مختلف اجتماعی داشت. همچنین می‌توان هم سنگر خانواده را پاک و سالم نگاه داشت و هم در حوزه‌های سیاسی و اجتماعی نقش‌آفرینی کرد(پیام رهبر شهید به کنگره هفت هزار زن شهید کشور، ۱۶/۱۲/۱۳۹۱، https://khl.ink/f/22138).

اهمیت حضور زن مسلمان انقلابی در میدان‌های گوناگون، از جمله مقاومت در خط مقدم جنگ رمضان، در آن است که با حضور او در میدان، همسر و فرزندانش نیز به‌گونه‌ای در این مسیر همراه می‌شوند. همان‌گونه که در دفاع مقدس سوم، حضور زنان در کنار خانواده و فرزندانشان در عرصه جهاد شبانه در شهرهای مختلف کشور مشهود است. زن مسلمان آزاداندیش و آزاده که نقشی محوری در خانواده دارد، خانواده را نیز با خود به میدان می‌آورد. این ویژگی، ظرفیتی ممتاز برای زنان به شمار می‌رود. ازاین‌رو، زنان مسلمان انقلابی در سایه رشد و تعالی برخاسته از آزاداندیشی دینی، نقشی مضاعف در افزایش تاب‌آوری و تقویت روحیه سلحشوری در جامعه ایفا می‌کنند.

ب‌.    امیدبخشی

یکی از بزرگ‌ترین نعمت‌های الهی، امیدواری و اعتمادبه‌نفس در جامعه است. مردم مأیوس و ناامید، بی‌صبری می‌کنند؛ ناامیدی نه‌تنها کارها را پیش نمی‌برد، بلکه خود به مانعی در مسیر پیشرفت تبدیل می‌شود. افراد امیدوار رو به جلو حرکت می‌کنند و مسئولان را نیز با خود همراه می‌سازند. یکی از اصلی‌ترین برنامه‌ها و سیاست‌های تبلیغی دشمن، مأیوس‌سازی مردم، مسئولان و مدیران کشور نسبت به آینده از طریق انتشار اخبار دروغ، پنهان‌کردن جلوه‌های امیدبخش، بزرگ‌نمایی عیوب کوچک و کوچک‌نمایی موفقیت‌های کشور است. زنان مسلمان انقلابی با پرورش و تقویت امید به آینده در خود و دیگران، ترس و ناامیدی را از خویش و جامعه دور می‌سازند (بیانیه «گام دوم انقلاب» خطاب به ملت ایران، ۲۲/۱۱/۱۳۹۷).

حضور و بروز زنان دانشمند در رشته‌های متنوع علمی، اعم از علوم حوزوی و دانشگاهی، به عنوان یکی از نمودهای بارز موفقیت‌های جمهوری اسلامی ایران تلقی می‌شود و به‌طور ملموسی امید به آینده را تقویت می‌کند. این شتاب علمی، ظرفیت لازم برای فائق آمدن بر فرهنگ‌های ریشه‌دار غربی را فراهم می‌سازد. با این حال، این خوش‌بینی راهبردی نباید موجب غفلت از نقاط ضعف و چالش‌های ساختاری موجود شود؛ بلکه باید همواره در مسیر شناسایی و رفع این کاستی‌ها تلاش مستمر صورت پذیرد.

زن مسلمان انقلابی، به عنوان محور امید در خانواده، می‌تواند نقش اساسی در پرورش نسلی مقاوم و امیدوار به آینده ایفا کند. وی با حفظ روحیه مثبت، یأس را از محیط خانواده دور ساخته و فرزندان و همسر خود را به استقامت در مسیر حق تشویق می‌کند. همچنین با پرهیز از سستی و افسردگی و با حضور فعال در عرصه‌های اثرگذار، الگویی از تحرک و مسئولیت‌پذیری برای دیگران، به‌ویژه زنان و دختران جوان، خواهد بود. افزون بر این، به عنوان مادر، استاد یا مربی، وظیفه دارد با آگاهی‌بخشی و تقویت اعتمادبه‌نفس، فرزندان و دانشجویان خود را در برابر تبلیغات مأیوس‌کننده دشمن در جنگ نظامی و روانی مصون ساخته و آنان را نسبت به آینده کشور امیدوار نگه دارد.

زن مسلمان انقلابی با تبدیل باورهای اعتقادی به کنش‌های اجتماعی نشاط‌آفرین و مبارزه فعال با فرهنگ یأس و سیاه‌نمایی، می‌تواند در حفظ و تقویت امید در جامعه نقش مؤثری ایفا کند و با تکیه بر پشتوانه تاریخی و معنوی اسلام و انقلاب، ناامیدی نسل جدید را کاهش داده و جوانان را به خوش‌بینی و امیدواری ترغیب سازد. این نقش در دفاع مقدس سوم به‌خوبی نمایان شد. بانوی مسلمان انقلابی، همسر و فرزند خود را با امید به آینده روشن نظام اسلامی به حضور در خط مقدم و مشارکت در صحنه‌های دفاع و مقاومت تشویق می‌کند. همچنین بانویی که در بمباران، هشت نفر از عزیزان خود را از دست می‌دهد، با وجود این مصیبت بزرگ، با روحیه‌ای انقلابی، امید به آینده روشن کشور را در جامعه تقویت و ترویج می‌نماید.

پ. عدالت خواهی

عدالت در لغت به معنای دادگری و در شریعت به معنای استقامت بر طریق حق است (دهخدا، ۱۳۷۷، ج ۱۰). همچنین عدالت، حدّ وسط میان افراط و تفریط و از فضایل بزرگ انسانی به شمار می‌آید (خمینی، ۱۳۸۲، ص ۱۴۷). عدالت در حوزه اعتقاد، به معنای باور داشتن به حقیقت و آنچه حق است، تعریف می‌شود. در سطح عمل فردی نیز عدالت به انجام کارهایی اطلاق می‌شود که به سعادت انسان منجر می‌گردد. اما عدالت اجتماعی بدان معناست که هر فرد در جایگاهی قرار گیرد که بر اساس عقل، شرع یا عرف، شایسته آن باشد (طباطبایی، ۱۳۷۴، ج ۱۲، ص ۴۷۸).

زن مسلمان انقلابی، به عنوان عضوی فعال در جامعه، در مسیر کسب معرفت و ژرف‌اندیشی برای درک صحیح مفاهیم الهی و اجتماعی گام برمی‌دارد و خود را به دانش و بصیرت مجهز می‌سازد؛ به‌گونه‌ای که در قضاوت، گفتار و رفتار، از بینش و آگاهی لازم برخوردار بوده و نسبت به نابرابری‌ها و بی‌عدالتی‌ها بی‌تفاوت نیست. او از موضع تقوا، در برابر عوامل نابرابری‌زا در جامعه جهانی ایستادگی کرده و در حمایت از حکومتی که اساس آن بر اقامه عدل استوار است، نقشی مؤثر ایفا می‌نماید.

بنابراین زن مسلمان ایرانی به عنوان یک متفکر، مطالبه‌گر و حافظ اصلی اصول برابری و قسط در عرصه عمومی کسی است که؛ با تکیه بر معرفت دینی، تضمین‌کننده پایداری و عادلانه بودن ساختار جامعه بشری در برابر ظلم و نابرابری است و با این جایگاه، تأثیر چشمگیری در افزایش روحیه انقلابی در جامعه داشته و این توانمندی را دارد تا جامعه را به سمت عدالت‌خواهی در مقابل متجاوزان و نیز تزریق روحیه مقاومت، سوق دهد و تاب‌آوری اجتماعی را فزونی بخشد. نمونه عینی عدالت‌خواهی زنان مسلمان انقلابی در میدان جنگ رمضان مشهود است. زنانی که با حضور مؤثر و متفکرانه خود در تجمعات شبانه، مطالبات انقلابی خود را به مسؤولین سیاسی و نظامی ارائه می‌کنند و با شعارها و پلاکاردهای عدات‌خواهانه، مطالبه‌گر عدالت انقلابی هستند. با کمی دقت میدانی در این شبها، نقش برتر زنان مسلمان انقلابی در این عرصه نمایان می‌گردد. 

بنابراین، زن مسلمان ایرانی به عنوان متفکری مطالبه‌گر و حافظ اصول برابری و قسط در عرصه عمومی، با تکیه بر معرفت دینی، در پایداری و عادلانه‌بودن ساختار جامعه در برابر ظلم و نابرابری نقش‌آفرینی می‌کند. این جایگاه، تأثیر چشمگیری در تقویت روحیه انقلابی جامعه داشته و زمینه هدایت جامعه به سوی عدالت‌خواهی در برابر متجاوزان و نیز تقویت روحیه مقاومت را فراهم می‌سازد و در نتیجه، به افزایش تاب‌آوری اجتماعی منجر می‌شود.

نمونه عینی عدالت‌خواهی زنان مسلمان انقلابی را می‌توان در میدان جنگ رمضان مشاهده کرد. زنانی که با حضور مؤثر و آگاهانه خود در تجمعات شبانه، مطالبات انقلابی خویش را به مسئولان سیاسی و نظامی منتقل می‌کنند و با شعارها و پلاکاردهای عدالت‌خواهانه، خواستار تحقق عدالت انقلابی هستند. با اندکی تأمل در این صحنه‌ها، نقش برجسته زنان مسلمان انقلابی در این عرصه به‌خوبی نمایان می‌شود.

ت‌.  ولایت مداری

ولایت عبارت است از نوعی قرب که موجب و مجوز نوع خاصی از تصرف و مالکیت تدبیر می‌شود (طباطبایی، ۱۳۷۴، ج ۶، ص ۱۵). انسان برای آنکه در زمره اهل ولایت قرار گیرد، نیازمند دو توفیق از ناحیه خداوند است: نخست، کسب معرفت و شناخت؛ و دوم، توفیق عمل به معرفت کسب‌شده (مصباح یزدی، ۱۳۸۲، ص ۲۸۴).

اسلام، ساختار حکومت را با تعبیر «ولایت» تبیین می‌کند و شخص حاکم را «ولی» می‌نامد. این بدان معناست که در نظام سیاسی اسلام، رابطه میان حاکم و مردم، رابطه‌ای مبتنی بر پیوستگی و اتصالی جدایی‌ناپذیر است؛ و این همان فلسفه سیاسی اسلام در امر حکومت به شمار می‌آید. در اسلام، هیچ‌گونه ولایت و حاکمیتی بر انسان‌ها پذیرفته نیست، مگر آنکه از سوی خداوند متعال تعیین شده باشد.

مشروعیت ولایت منوط به تنفیذ شارع است که خود بر دو رکن اساسی استوار است. نخست آنکه فردی که ولایت به او واگذار می‌شود، باید از اهلیت و صلاحیت لازم، یعنی عدالت و تقوا، برخوردار باشد؛ و دوم آنکه مردم نیز او را بپذیرند. ترکیب سه‌گانه تعیین الهی، صلاحیت حاکم و خواست مردم، منطق مستحکم و عمیق مردم‌سالاری دینی را شکل می‌دهد (بیانات رهبر شهید، ۱۰/۵/۱۳۸۸، https://khl.ink/f/7667).

نقش زن مسلمان انقلابی در سطح فردیِ ولایت‌مداری، برقراری پیوند فکری و عملی با ولیّ از طریق همسو ساختن اندیشه‌ها، باورها، ارزش‌ها و جهان‌بینی خود با مبانی فکری او و نیز الگوبرداری عملی از سبک زندگی، منش و شیوه مواجهه وی با مسائل فردی و اجتماعی است. اما در سطح اجتماعی، زن مسلمان انقلابی با ایفای نقش مؤثر در خانواده و محیط کار، به عنوان عاملی اثرگذار در تحقق عدالت و امنیت عمل می‌کند.

بنابراین، زن مسلمان انقلابی در ساحت ولایت‌مداری، نه‌تنها به عنوان فردی تحت ولایت، موظف است در چارچوب دستورات الهی از ولیّ مشروع پیروی کند، بلکه زمینه‌های معنوی و تربیتی لازم را برای پذیرش این ولایت در جامعه فراهم می‌سازد. این تبعیت، مبتنی بر درکی عمیق از جایگاه حکمرانی الهی است. زن مسلمان انقلابی، به عنوان کانون اصلی تربیت، نقشی حیاتی در پرورش این ظرفیت‌ها در خانواده و اجتماع دارد. او زمینه‌ساز رشد خردورزی، بینش انسانی و آمادگی برای حرکت در مسیر ولیّ است. ایفای این نقش از سوی زنان مسلمان انقلابی، در پیشروی و پایداری کشور در دفاع مقدس سوم نیز مؤثر بوده است. حضور زنان انقلابی و ولایت‌مدار، تاب‌آوری ملی در جنگ رمضان را به‌طور مؤثری ارتقا بخشیده است.

ث‌.    دشمن­شناسی و استکبارستیزی

دشمن، در واقع همان نظام استکبار و قدرت‌های استکباری است که حیات و بقای خود را در گرو سلطه بر ملت‌ها، دخالت در امور داخلی کشورها و در اختیار گرفتن منابع مالی و حیاتی دیگران می‌دانند. مستکبران نیز کسانی هستند که قصد دخالت در امور انسان‌ها و ملت‌های دیگر را دارند و برای حفظ منافع خود، حق تحمیل اراده بر ملت‌ها را برای خویش قائل‌اند و در این زمینه خود را پاسخ‌گوی هیچ‌کس نمی‌دانند. در نقطه مقابل این جبهه ظالم و ستمگر، گروهی قرار دارند که با استکبار مبارزه می‌کنند. استکبارستیزی بدین معناست که یک ملت زیر بار مداخله‌جویی و تحمیل قدرت استکبارگر، انسان مستکبر یا دولت مستکبر نرود (بیانات رهبر شهید، ۱۲/۸/۱۳۹۲، https://khl.ink/f/24387).

یکی از اساسی‌ترین روش‌های دشمن و نظام استکبار در مواجهه با کشورمان، ایجاد دلسردی و بی‌تفاوتی نسبت به ارزش‌های عملی اسلام و از بین بردن اعتقاد به امید و مبارزه است. این در حالی است که زن مسلمان انقلابی، دارای ویژگی دشمن‌شناسی و استکبارستیزی است. او در برابر دنیای استکبار، از موضع انفعال دفاع نمی‌کند، بلکه مطالبه‌گر و مدعی است. فرهنگ منحط غرب، ارزش زن را تا آنجا تنزل می‌دهد که او را به وسیله‌ای برای ارضای غرایز شهوانی مردان تبدیل می‌کند؛ اما اسلام و نظام اسلامی چنان جایگاهی برای زن ترسیم می‌کنند که وی با آگاهی و اندیشه‌های عمیق، می‌تواند در برابر نقشه‌های غیرانسانی دشمن مستکبر ایستادگی کرده و تلاش‌های استکبار علیه کشور را خنثی سازد. در این زمینه، آگاهی مردم و حضور آنان در عرصه‌های مهم اجتماعی و سیاسی نقش مهمی داشته است؛ با این حال، نقش زنان در این عرصه تأثیر ویژه‌ای داشته و دارد.

زن مسلمان انقلابی در برابر دشمن، استوار و سرسخت است و به او اجازه نفوذ فکری و فرهنگی نمی‌دهد. وی از اراده‌ای قوی برخوردار است و در تصمیم‌گیری برای حرکت و پیشرفت، جدیت دارد. همچنین از بصیرت لازم برای شناخت دشمن بهره‌مند است، در تشخیص دشمن دچار خطا نمی‌شود و در تصمیم به مقابله با او سستی به خود راه نمی‌دهد. تا زمانی که زن مسلمان انقلابی دارای چنین ویژگی‌هایی باشد، دشمن نخواهد توانست به کشور آسیب وارد کند و حرکت عظیم انقلاب را متوقف سازد.

در دفاع مقدس سوم نیز زن مسلمان انقلابی با شناخت عمیق از ماهیت استعماری و استکباری دشمن جنایتکار و عبرت‌گیری از وضعیت زنان منطقه پس از حضور متجاوزان در کشورهایشان، با بصیرتی کامل نسبت به دشمن بی‌رحم و شیطانی در میدان حضور داشته است. او همسر و فرزندان خود را به مقاومت آگاهانه تا دستیابی به پیروزی نهایی فراخوانده و همواره مطالبه‌گر عدم سازش با دشمن صهیونیستی ـ آمریکایی بوده است.

نتیجه گیری

نظام اسلامی تحت ولایت امامین انقلاب، با ترویج افکار توحیدی و اندیشه‌های اسلامی، تربیت و پرورش جامعه را از طریق شکل‌دهی به افکار، روحیات و عواطف توده‌های مردم و گروه‌های اجتماعی محقق ساخته است. این بینش و منش توحیدی، به‌ویژه در شرایط بحرانی، موجب افزایش سطح تاب‌آوری ملی و تقویت روحیه سلحشوری در جامعه شده است.

از جمله عوامل مؤثر در افزایش روحیه مقاومت، سلحشوری و تاب‌آوری ملی، حضور زنان مسلمان انقلابی در عرصه‌های مختلف اجتماعی است. زن مسلمان انقلابی دارای روحیه ایمان، اسلام‌خواهی، آزادی‌خواهی، استقلال‌طلبی و استکبارستیزی در مسیر دفاع از حق، حقیقت و آرمان‌های انقلاب اسلامی است. این روحیه، برخاسته از بصیرت، استقامت، ایستادگی در راه دین و معرفت صحیح نسبت به زندگی و حیات، در پرتو تعلیمات نظام اسلامی است.

آثار و نتایج این روحیه به‌گونه‌ای است که در جریان دفاع مقدس سوم، حضور زنان مسلمان انقلابی در میدان، تأثیر مستقیمی بر افزایش مقاومت اجتماعی و ارتقای تاب‌آوری ملی داشته است؛ به‌گونه‌ای که جامعه ایران در برابر سلطه‌گران و سلطه‌جویان جهانی، استقامت و پایداری خود را حفظ کرده و در مسیر دستیابی به پیروزی نهایی و زمینه‌سازی برای تحقق عدالت جهانی گام برمی‌دارد.

 

 

  1. قرآن کریم

    1. خامنه‌ای، سیدعلی، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، در farsikhamenei.ir
    2. خامنه‌ای، سیدمجتبی (1405)، پیام به مناسبت چهلمین روز شهادت رهبر انقلاب و مسائل مهم مربوط به جنگ تحمیلی سوم، 20/01/1405.
    3. خمینی، روح‌الله (1382)، شرح حدیث جنود عقل و جهل، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
    4. خمینی، روح‌الله (1389)، صحیفه امام، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
    5. دهخدا، علی‌اکبر (1377)، لغت‌نامه دهخدا، تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
    6. طباطبایی، محمدحسین (1374)، ترجمه تفسیر المیزان، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
    7. مطهری، مرتضی (1389)، پانزده گفتار، تهران: انتشارات صدرا.
    8. مصباح یزدی، محمدتقی (1383)، در پرتو ولایت، قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).

     

دوره 3، شماره 4 - شماره پیاپی 4
ویژه نامه جنگ رمضان و مقاومت
اسفند 1404