نجم/ دوفصلنامه علمی تخصصی پژوهش های خانواده قرآنی

نجم/ دوفصلنامه علمی تخصصی پژوهش های خانواده قرآنی

بازاندیشی کارکردهای دانشگاه فرهنگیان در توسعه شایستگی‌های روانی-اجتماعی معلمان جهت توانمندسازی خانواده‌های قرآنی در دوران پساجنگ

نوع مقاله : ویژه‌نامه جنگ رمضان و مقاومت

نویسنده
استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات عربی دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، ایران، تهران
10.22034/jfq.2026.2628.1080
چکیده
تحولات گسترده‌ اجتماعی و روانی در دوره پساجنگ، نظام‌های تربیتی را با چالش‌های چندلایه‌ای روبرو می‌کند. چالش‌هایی که در آن معلمان، به‌ویژه در جوامع درگیر جنگ، نقش محوری در بازسازی سرمایه انسانی و تقویت تاب‌آوری روانی و اجتماعی نسل‌های آینده دارند. دانشگاه فرهنگیان، به‌عنوان نهاد رسمی تربیت معلم در ایران، مسئولیتی اساسی در تجهیز دانشجومعلمان به شایستگی‌های روانی‌ـ‌اجتماعی بر عهده دارد؛ شایستگی‌هایی که در شرایط پساجنگ نه‌فقط یک ضرورت علمی، بلکه یک الزام اجتماعی به شمار می‌رود. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش دانشگاه فرهنگیان در توسعه این شایستگی‌ها انجام شده و ضمن بهره‌گیری از رویکردی تحلیلی ـ توصیفی، اسناد بالادستی آموزش ‌و پرورش، برنامه‌های درسی تربیت‌معلم و یافته‌های مطالعات میدانی مرتبط را مورد بررسی قرار داده است. نتایج نشان می‌دهد که دانشگاه فرهنگیان از طریق بازطراحی برخی واحدهای تربیتی، توجه به تربیت اخلاقی و هویت‌محور و همچنین تقویت مهارت‌هایی نظیر همدلی، خودتنظیمی هیجانی، ارتباط مؤثر، و حل تعارض، توانسته است بخشی از الزامات تربیت معلم در موقعیت‌های پساجنگ را محقق سازد. با این حال، شکاف‌هایی همچون کمبود آموزش‌های تخصصی در حوزه مداخلات روانی‌ـ‌اجتماعی، محدودیت در تجربه‌های میدانی واقعی، و نیز ضعف در پیوند میان دانش نظری و عمل تربیتی، همچنان چالش‌های قابل توجهی را ایجاد کرده است. یافته‌ها تأکید می‌کنند که توسعه برنامه‌های مبتنی بر رویکردهای توانمندسازی، بهره‌گیری از ظرفیت زبان و ادبیات (از جمله زبان عربی) برای تقویت سواد بین‌فرهنگی و ایجاد شبکه‌های حمایتی تربیت‌معلم می‌تواند نقش دانشگاه فرهنگیان را در ارتقای شایستگی‌های روانی‌ـ‌اجتماعی معلمان به نحو چشمگیری تقویت کند.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 12 خرداد 1405